7 op de 10 Nederlandse kinderen hebben gevoel perfect te moeten zijn

7 op de 10 Nederlandse kinderen hebben gevoel perfect te moeten zijn

Druk van perfectie en alledaagse woordenschat vormen risico voor zelfvertrouwen en ontwikkeling

Laatst geüpdatet op maart 5, 2024 by Redactie

Nieuw wereldwijd onderzoek in opdracht van de LEGO Groep laat zorgelijke maatschappelijke trends zien die van invloed kunnen zijn op het zelfvertrouwen van kinderen. Maar liefst 7 op de 10 Nederlandse kinderen (5- 12 jaar) hebben het gevoel perfect te moeten zijn en 60% van hen maakt zich zorgen dat ze niet voldoen aan de verwachtingen van hun ouders. Meer dan de helft (56%) van de ouders vrezen dat door die faalangst de ontwikkeling van hun kind wordt belemmerd. Vaak heeft deze druk te maken met de woorden waarmee kinderen worden aangesproken. Het streven naar perfectie blijkt dan ook een bijzonder moeilijk gesprek tussen ouders en kinderen. De LEGO Groep hoopt de aandacht te vestigen op het feit dat door simpelweg ons taalgebruik aan te passen, we kunnen helpen het zelfvertrouwen en daarmee ontwikkeling van kinderen, en meisjes in het bijzonder, te verbeteren.

Lees ook: Manieren waarop je het zelfvertrouwen van je kind ondermijnt

Streven naar perfectie

Het grootschalige onderzoek laat zien dat 8 op de 10 Nederlandse kinderen (84%) het zelf oké vinden om niet perfect te zijn. Veelal durven zij echter door de gevoelde druk vanuit hun ouders of omgeving hun ideeën of creaties niet te delen, omdat ze bang zijn uitgelachen te worden. Bijna 7 op de 10 (67%) vermijden zelfs taken omdat ze bang zijn ze niet perfect uit te kunnen voeren. De helft van de ouders geeft aan dit inderdaad te zien gebeuren bij hun kind.

Deze zorgelijke ontwikkeling bespreekbaar maken is voor veel van de Nederlandse ouders lastig, blijkt ook uit het onderzoek. Ze praten niet vaak over de druk om perfect te zijn met hun kinderen, omdat 80% zich daar oncomfortabel bij voelt. Reden hiervoor is onder andere dat ze zich zorgen maken over hoe zo’n gesprek hun kind emotioneel kan beïnvloeden.

De invloed van taal

Ouders in Nederland beseffen dat de taal die zij gebruiken om de creatieve ideeën en het werk van hun kind te benoemen hun zelfvertrouwen, carrière en zelfs leven kan beïnvloeden. Alhoewel velen aangeven bewust het taalgebruik hier al op aan te passen, geeft 68% toe dit nog beter te kunnen doen.

Het onderzoek laat zien dat ouders termen als ‘lief’, ‘knap’, ‘mooi’ en ‘schattig’ vele malen vaker aan meisjes toeschrijven, terwijl ‘moedig’, ’geniaal’ en ‘innovatief’ beduidend meer aan jongens worden toegekend. Nederlandse kinderen daarentegen geven zelf veel vaker de voorkeur aan ietwat neutralere termen, zoals ‘goed’, ‘cool’ en ‘creatief’. Toch is ook hier het streven naar perfectie onder Nederlandse meisjes wel terug te vinden: 44% van hen hoort graag ‘perfect’ als complimentje.

Joyce Endendijk, universitair docent Orthopedagogie aan de Universiteit Utrecht: “De verschillende termen die ouders gebruiken voor de creaties en ideeën van jongens en meisjes zijn niet verrassend. Er is overtuigend wetenschappelijk bewijs dat volwassenen en kinderen genialiteit en creativiteit meer koppelen aan mannen dan aan vrouwen. Gevolg van zulke genderstereotiepe verwachtingen is dat meisjes minder geïnteresseerd zijn in mentaal uitdagende taken. Dit kan vervolgens mogelijk verklaren waarom vrouwen minder in sectoren werken (bijv. wiskunde, natuurkunde) waarbinnen gedacht wordt dat genialiteit een vereiste is voor succes.”

Kinderen geven aan dat zij veel liever worden gevraagd naar het maakproces van hun creatieve werk (‘Hoe heb je het gedaan?’, ‘Waar heb je het idee vandaan?’, Wat heb je geleerd?’) dan enkel complimenten te krijgen van hun ouders of andere volwassenen over het resultaat. 7 op de 10 kinderen ervaart dan minder bezorgdheid en druk qua perfectie, en denkt eerder dat fouten maken oké is bij het creëren van nieuwe ideeën en werk.

Endendijk vult aan: “Ook wetenschappelijk onderzoek laat zien dat het geven van complimenten over het proces, zoals “Dat heb je creatief gemaakt”, het zelfvertrouwen van kinderen kan vergroten. Complimenten over de persoon, zoals “Jij bent zo knap!”, of overdreven positieve reacties, zoals “Wat fantastisch mooi!” werken juist averechts.”

Lees ook: Hoe je met je kinderen kunt spelen op leeftijdsgeschikte en creatieve manieren

Spelen, de sleutel tot creativiteit

9 op 10 Nederlandse ouders geloven dat (samen) spelen hun kind kan helpen bij de ontwikkeling van hun zelfvertrouwen. Hetzelfde aantal kinderen geven dit ook aan; ze houden van experimenteren tijdens het spelen omdat ze dan niet perfect hoeven te zijn. LEGO speelgoed wordt door kinderen in Nederland zeer gewaardeerd als een manier om te experimenteren. Het helpt om meer vertrouwen in hun creatieve vaardigheden te voelen en leert dat vooruitgang belangrijker is dan perfectie. Ouders delen deze overtuiging en voegen hieraan toe dat LEGO sets hun kind helpen om fouten te waarderen als een natuurlijk onderdeel van het creatieve proces.

Dit vind je misschien ook leuk